Blog

Stracone Zwycięstwa – recenzja

dodano 25.09.2020

Również pozorna beznadziejność walki, której można uniknąć przez kapitulację, nie jest w żadnym razie usprawiedliwieniem dla zaprzestania walki. Gdyby każdy dowódca, który uzna swoją sytuację za beznadziejną, chciał kapitulować, nikt nigdy nie wygrałby żadnej wojny. Bardzo często w sytuacjach pozornie beznadziejnych znajduję się drogę wyjścia. 

 

Erich von Manstein, Stracone Zwycięstwa, Warszawa 2018, s. 450.

Kontakt z lekturą wspomnień feldmarszałka Ericha von Mansteina, zaliczam do bardzo udanych. Manstein był wybitnym taktykiem i strategiem, odpowiedzialnym m.in. za plan podboju Francji w 1940 r. czy zdobycia Krymu w 1942 r. Lektura wspomnień feldmarszałka, ukazuje nam jak wygląda wojna z perspektywy osoby, która odpowiada za „przemieszczanie” korpusów, dywizji i pułków na mapach sztabowych. Do tej pory, przede wszystkim miałem okazję czytać wspomnienia szeregowych żołnierzy, którzy w bezpośredni sposób musieli mierzyć się ze skutkami decyzji najwyższych przełożonych. Książka Mansteina była ciekawą zmianą perspektywy spojrzenia na to czym jest wojna, pole bitwy czy straty osobowe.

Niemiecki feldmarszałek, ma wiele interesujących przemyśleń na temat roli głównego wodza w dowodzeniu armią, kwestii zaopatrzenia oraz logistyki na polach bitew oraz umiejętności przewidywania ruchów przeciwnika za „mgłą wojny”. Niesamowicie fascynujące są fragmenty dotyczące próby przyjścia z pomocą uwięzionej w Stalingradzie 6 Armii Paulusa. Refleksje autora na temat beznadziejności walki oraz prób wyjścia cało z wielu kryzysów, są cennymi poradami, które z powodzeniem można stosować na „frontach” swoich własnych działań w życiu. Osobiście przypadł mi do gustu styl autora, ale należy mieć na uwadze, że jest to dzieło wojskowego. Na setkach stron, znajdziemy całą gamę różnych jednostek wojskowych oraz specjalistycznej terminologii, które dla niektórych mogą być trudne do przebrnięcia. Warto jednak podjąć ten trud, ponieważ dzieło Mansteina jest niezwykle poczuwającą lekturą.

Niekiedy autor pozwala sobie na osobiste refleksje oraz filozoficzne rozważania, które są ciekawe, ale nie można bezkrytycznie podchodzić. Słowa o rycerskości Wehrmachtu oraz czystej walce na wschodzie prowadzonej przez niemieckich żołnierzy, można włożyć między bajki. Więcej obiektywności autor zachowuje w opisywaniu postaci Adolfa Hitlera, ale na ile jest to szczery obraz, kiedy wspomnienia powstały wiele lat po wojnie? Na to pytanie, niech każdy odpowie sobie sam.

Kup Teraz

Poza Kompanią Braci – recenzja

dodano 19.09.2020
„Nieśmiertelna” Kompania Braci 
Serial „Kompania Braci” miałem okazję zobaczyć po raz pierwszy w gimnazjum, dzięki uprzejmości jednego z moich nauczycieli. 10 wspaniałych odcinków o historii małej amerykańskiej jednostki powietrznodesantowej, na trwale zapisały się w mojej pamięci. Do dziś obok „Pacyfiku” oraz „Karnego Batalionu” to mój ulubiony serial dotyczący historii II wojny światowej.
Po obejrzeniu filmu, przyszła kilka lat później lektura książki Stephena Ambrose pod tym samym tytułem. Publikacja bardzo dobra, stanowiąca świetne „uzupełnienie” serialu Hanksa i Spielberga. A teraz miałem okazję przeczytać arcyciekawe wspomnienia Dicka Wintersa, czyli dowódcy słynnej „Kompani Braci”.
„Poza Kompanią Braci. Wspomnienia wojenne majora Dicka Wintersa” są zaskakująco dobre. Przeczytałem je w dwa dni, nie mogąc się od niej oderwać. Major Dick Winters po premierze serialu HBO, postanowił uzupełnić parę wątków, które pojawiają się w serialu oraz książce Ambrose „Kompania Braci”. Dlatego też książka, jest przede wszystkim skierowana dla fanów serialu oraz książki. Czytając wspomnienia Wintera, wielokrotnie przed oczami miałem wiele scen z serialu. Jak słusznie przyznał jeden z czytelników portalu Lubimyczytac.pl , w wielu miejscach wspomnienia Wintersa pokrywają się z tym co było w książkowej „Kompanii Braci”.
Jednakże książka, oprócz ścisłej historii kompani „E”, ma rewelacyjne refleksje na temat dowództwa oraz kierowania ludźmi. Muszę przyznać, że porady oraz styl życia Wintersa był fascynujący. W dzisiejszym świecie, jego porady można z powodzeniem wykorzystać w rożnych sytuacjach. Dla miłośników wspomnień, gdzie muszą być opisy „close combat” książka Wintersa jest również pozycją godną polecenia. Autor ma ciekawe przemyślenia na temat zabijania wrogich żołnierzy oraz „uczucia”, które mu towarzyszyło, w chwili eliminacji przeciwnika. Jednym słowem, polecam! Pozostaje jedynie żałować, że na chwilę obecną żyję bodajże już tylko jeden weteran tej słynnej jednostki. Richard „Dick” Winters zmarł w 2011 r.
Kup Teraz

Nowy Dziki Zachód. Zwycięzcy i przegrani Doliny Krzemowej – recenzja

dodano 12.09.2020
Vom Affen zum Roboter”
Dziś niekoniecznie o przeszłości, ale o przyszłości nas samych w świetle nowych technologii.
Dziennikarz Corey Pein, odwiedził kilka lat temu Dolinę Krzemową, aby dowiedzieć się czemu jest niezwykle popularna branża start-upów. „Nowy Dziki Zachód. Zwyciężcy i przegrani Doliny Krzemowej” To ciekawa powieść o Krzemowej Dolinie i rozwoju technologii. Technologii, która idzie w bardzo złym kierunku dla człowieka. Corey Pein jest bystrym obserwatorem rzeczywistości oczami pokolenia, które dorabia się na magii Internetu oraz Social Mediów. Wielcy giganci technologiczni, tak jak dawniej wielcy magnaci przemysłowi – kreują nasz świat. Są – jak słusznie pisze autor – arystokracją, zamkniętym środowiskiem.
Rozwój technologii – w pięknych słówkach – pokazuje również, że pod wieloma działaniami kryje się ukryty rasizm, brak szacunku dla płci, mniejszości itp. W świecie można wiele prawić o szacunku i respekcie. W rzeczywistości hierarchia jest ustalona od dawna, a prawa człowieka, jego wolność to fikcja, co bardzo mocno pokazuje praca Pein’a. Teoretycznie wolny będziesz wtedy, gdy całkowicie zrezygnujesz z mediów i nowinek technologicznych. Książka pokazuje co może stać się z ludźmi za kilka lat – „od małp do robotów”. Obraz nie jest pozytywny. Praca Pein’a przeraża, ale jednocześnie jest tak ciekawie napisana, że nie sposób się od niej oderwać. W mojej opinii – warto ją przeczytać. Po to, aby nie być manipulowanym.
Kup Teraz

Niespełnione braterstwo broni – recenzja

dodano 05.09.2020
Historia Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR (1941-1942), jest zazwyczaj przedstawiana przez historyków, pod kątem organizacji militarnej oraz przebiegu ewakuacji tych oddziałów do Iranu. Mniejszą popularnością badaczy, cieszą się zakulisowe i niezwykle ciekawe działania dyplomatyczne wokół tej formacji, które zostały opisane w pracy Sławomira Kalbarczyka.
Prezentowana publikacja to interesujące spojrzenie na Polskie Siły Zbrojne w ZSRR, z perspektywy zakulisowych rozmów polskich przywódców, polityków sowieckich, brytyjskich i amerykańskich. „Armia Andersa. Niespełnione braterstwo broni z Armią Czerwoną”, pokazuje jak niezwykle interesująca może być historia powstania oraz wykorzystania formacji wojskowych, nie tylko do działań ściśle militarnych, ale również politycznych i dyplomatycznych.
Jednym słowem, warto czytać historię dyplomacji – jest ona niezwykle interesująca
Kup Teraz!

Żywe pomniki bohaterstwa

dodano 29.08.2020
Mowa tutaj o weteranach powstania styczniowego (1863/64), którzy w odrodzonej Polsce, cieszyli się wielkim poważaniem władz oraz społeczeństwa.
Tematem powstania styczniowego, zainteresowałem się kilka lat temu, przygotowując pracę dotyczą „komandosów” powstania, czyli Żuawów Śmierci. W trakcie pisania, natrafiłem na publikację „Żywe Pomniki Bohaterstwa”, która od razu mnie zachwyciła swoim wydaniem. Po kilku latach poszukiwań w zakamarkach Internetu, podróżach po antykwariatach i targach staroci, udało mi się zdobyć swój egzemplarz.
Portrety wiekowych, często brodatych, weteranów w charakterystycznych mundurach, robią wrażenie. W publikacji przedstawiono sylwetki ponad 200 weteranów, którzy doczekali 70 rocznicy wybuchu powstania styczniowego w 1933 r. W książce, oprócz ich sylwetek, przedstawiono wszystkie działania oraz uroczystości, które były organizowane przez państwo w 1933 r.
Czytając biogramy oraz ciekawe artykuły, można zobaczyć jak ważny był kult powstańczej walki dla odrodzonej Polski. Weterani powstania byli otoczeni powszechną opieką, mieli specjalna pensję, własny – używając mniej popularnej lub powszechnej nazwy – dom starców/dom seniora.
Jak to w życiu bywa, te bogate przywileje sprawiały, że trochę tych weteranów było bohaterskimi dziećmi, które w kołyskach przechowywały ważne dokumenty z okresu powstańczej walki. Obecnie, dzięki działaniom wielu genealogów – pasjonatów, dochodzi do weryfikacji liczby powstańców, którzy doczekali wolnej Polski.
Książka warta przeczytania, choć oczywiście jest dostępna tylko w bibliotekach i na aukcjach. Proszę zwrócić uwagę na okładkę książki – weteran powstania wraz z młodym chłopcem. Symbolika, w kontekście późniejszych wydarzeń jest bardzo ciekawa.
Zobacz ciekawy artykuł na temat weteranów walk z 1863/64 r.

Polska – niespełniony sojusznik Hitlera – recenzja

dodano 22.08.2020

W sierpniowe dni, które powoli zwiastują koniec lata oraz kolejną rocznicę wybuchu II wojny światowej, ukończyłem książkę Krzysztofa Grzegorza Raka „Polska – Niespełniony sojusznik Hitlera”. Przyznam, że dawno nie czytałem tak doskonale udokumentowanej książki o stosunkach polsko-niemieckich w latach 30. XX wieku. Dokumentacja i analiza źródeł, w połączeniu z niezwykle ciekawą narracją to czyni lekturę prawdziwą przyjemnością. Nie sądziłem, że stosunki pomiędzy II Rzeczpospolitą a III Rzeszą mogły być tak złożone oraz pełne wielu ciekawych zwrotów akcji.

Przede wszystkim autor, pokazuje jaką rolę pełniła Polska w planach Adolfa Hitlera, zarówno przed jak i po jego dojściu do władzy. Przedwojenna Polska, obok Wielkiej Brytanii, odgrywała bardzo ważną rolę w polityce zagranicznej kanclerza III Rzeszy. Zadziwia ilość kroków dyplomatycznych, śmiałych propozycji, ustępstw oraz uprzejmości, które podejmował Hitler, aby mieć Polskę po swojej stronie. Co obiecywał Hitler oraz czego wymagał od rządów sanacji – odsyłam do treści książki.

Na koniec, krótka, ale ważna uwaga – to książka o tym co było i nie zostało ostatecznie zrealizowane, a nie o tym co mogłoby być i zostać zrealizowane

Kup Teraz

Cięcia. Mówiona historia transformacji – recenzja

dodano 25.06.2020

Punktem wyjścia recenzowanej pracy są „cięcia”, które towarzyszyły polskiej transformacji po 1989 r. Czym były? Jaki miały wpływ na życie tysiąca osób, których dotknęła prywatyzacja dotychczasowego zakładu pracy? Książka Aleksandry Leyk i Joanny Wawrzyniak jest jedną z ciekawszych odpowiedzi na to pytanie.

Trudno uwierzyć, że od czasów transformacji ustrojowej minęły już ponad trzy dekady. Entuzjazm po wyborach z 4 czerwca 1989 r. został szybko zastąpiony pogarszająca się sytuacją ekonomiczną w kraju oraz bolesnymi zmianami, bez których nie byłoby możliwe wprowadzenie zasad gospodarki wolnorynkowej, a w dłużej perspektywie rozwoju ekonomicznego państwa. Rozpoczął się trudny oraz trwający kilka lat proces prywatyzacji przedsiębiorstw, który przebiegał z różnym skutkiem dla istniejących od kilkudziesięciu lat zakładów oraz ich pracowników. To właśnie ci ostatni, stali bohaterami książki „Cięcia. Mówiona historia transformacji” autorstwa Aleksandry Leyk oraz Joanny Wawrzyniak.

„Cięcia” to zbiór 27 opowieści pracowników i pracownik socjalistycznych zakładów przemysłowych, które zostały przejęte przez międzynarodowe korporacje w latach 90. XX wieku. Autorki (wraz z zespołem badawczym) realizowały przez kilka lat projekt „Od socjalistycznej fabryki do międzynarodowej korporacji. Archiwalna kolekcja narracyjnych wywiadów biograficznych”. Autorki skoncentrowały się na prywatyzacji z udziałem kapitału zagranicznego, ponieważ „w najbardziej wyrazisty sposób wiązał się on z otwieraniem przedsiębiorstwa na kultury organizacyjne korporacyjnego kapitalizmu i globalne techniki zarządzania „zasobami ludzkimi”. Efektem końcowym prowadzonych badań było zebranie 137 wywiadów z pracownikami 12 polskich przedsiębiorstw reprezentujących zróżnicowane branże, osadzonych w różnych lokalnych kontekstach gospodarczych i kulturowych, a także z odmienną historią rozpoczynająca się w XIX wieku, międzywojniu lub w PRL.

Czytaj więcej

Klęska imperium zła. Rok 1920 – recenzja

dodano 10.06.2020

Dzięki uprzejmości wydawnictwa „Biały Kruk” miałem okazję przeczytać pracę Andrzeja Nowaka „Klęska Imperium Zła”

Blisko 100 lat temu, Wojsko Polskie pokonało nacierającą na odrodzoną Polskę, Armię Czerwoną. Wydarzenia, które rozegrały się wieku temu, ukształtowały II Rzeczpospolitą i stały się fundamentem jej niepodległości. Wysiłek całego narodu, zarówno na polu krwawych bitew z bolszewikami oraz w zaciszu gabinetów polityków i dyplomatów, przyczynił się do faktycznej odbudowy państwa, na którego odrodzenie czekało kilka pokoleń Polaków.

Magia wszelkich „okrągłych” rocznic, sprawia, że na rynku wydawniczym ukazuje się wiele ciekawych pozycji książkowych, które mają na celu przypomnienie ważnych wydarzeń lub postaci dla historii świata. Publikacja „Klęska Imperium Zła. Rok 1920” autorstwa profesora Andrzeja Nowaka, wpisuje się w obchodzony właśnie Rok Bitwy Warszawskiej, z okazji jej 100-lecia. Książka, licząca blisko 370 stron, to doskonałe kompendium wiedzy o wojnie polsko-bolszewickiej z lat 1919-1921, zagrywkach dyplomatycznych wielkich imperiów wobec odrodzonej Polski oraz doskonała analiza „wojny o pamięć” wobec tych wydarzeń z perspektywy polskiej oraz rosyjskiej. Jednym słowem, czytelnik otrzymuję solidną, rzetelną oraz niezwykle wciągającą lekturę, która pozwala na zrozumienie wydarzeń z 1920 roku i ich znaczenia dla historii Polski. Prezentowane w książce treści, zostały zaczerpnięte z wcześniejszych tekstów profesora, które publikował w swoich artykułach oraz książkach, a które przy wydaniu niniejszej pracy zostały przez niego uzupełnione.

Książka podzielona jest na cztery części. W pierwszej, zatytułowanej „Bitwa o Europę. Wojna sowiecka-polska 1919-1920” zostaje przedstawiony militarny aspekt konfliktu pomiędzy odrodzoną Polską a Rosją Bolszewicką. W drugiej części, „Głębsze źródła zwycięstwa” profesor Nowak, dokonuje niezwykle ciekawej analizy polskich dróg do antykomunizmu, przedstawia początki koncepcji prometejskich w polskiej myśli politycznej oraz ukazuje stosunek Józefa Piłsudskiego do Rosji. W szerokiej perspektywie zostaje ukazana „wspaniałą polską niezgodę na zniewolenie” oraz przedstawione pomysły Polaków na rozbicie Imperium Rosyjskiego na przestrzeni wieków. Kolejna część książki „Trzeci pochód Ententy” czy „pierwsza zdrada Zachodu” to przedstawienie zakulisowej polityki wielkich mocarstw wobec Polski i Rosji Sowieckiej w trakcie wojny. Profesor Nowak, doskonale ukazuje prawdziwe intencje wielkich graczy ówczesnej polityki europejskiej wobec wojny polsko-sowieckiej, którzy byli w większości gotowi poświęcić odrodzoną Polskę dla Rosji – czerwonej lub białej. Czwarta, ostatnia częścią książki zatytułowana „Wojna o pamięć” to interesująca analiza współczesnej wojny o pamięć, dotyczącej trudnych momentów w historii Polski i Rosji. Wojny, która toczy się od dziesięcioleci za pomocą rosyjskiej propagandy, polityki oraz historiografii. Profesor Nowak, doskonale pokazuje przyczyny tego zjawiska oraz celnie wskazuje jak niezwykle groźne skutki wiążą się z „kompromisem opartym na kłamstwie.”

Przyznaję, że przeczytałem „Klęskę Imperium Zła” z przyjemnością. Czytelnik otrzymuje w jednej książce wieloaspektową analizę wydarzeń sprzed blisko 100 lat, napisaną przystępnym językiem, wzbogaconą dodatkowo licznymi i przepięknymi zdjęciami. Książka profesora Nowaka, zmusza do refleksji (często niestety gorzkich i trudnych) nad polską historią, ale pozwala również odczuć czytelnikowi dumę z osiągnięć naszych przodków, ich postaw oraz dokonań na przestrzeni ostatnich 100 lat.

Kup Teraz

Wieczór RDC: Wokół książki „Odszukaj dziadka w…”

dodano 20.04.2020

19 kwietnia 2020, ponownie byłem gościem pana Piotra Łosia z Radia Dla Ciebie, z którym rozmawiałem o tym, jak w archiwach i za pomocą innych źródłach historycznych poszukuje się danych o przodkach, służących w różnych formacjach wojskowych. Spotkanie zostało zorganizowane w ramach premiery II wydania poradnika „Odszukaj dziadka w …”. Zapraszam do odsłuchania audycji!

Pełny zapis audycji

Miasta skoszarowane – recenzja

dodano 08.04.2020

Jak zachować odpowiednie proporcję między rzetelnym opracowaniem naukowym a interesującą lekturą, która pochłonie szerokie grono czytelników? Książka Jana Daniluka „Miasta skoszarowane” jest najlepszą odpowiedzią na to pytanie.

Autor podjął się ambitnego zadania omówienia wojennych losów Gdańska i Sopotu, który w latach 1939-1945 stanowił centralny ośrodek niemieckiej administracji wojskowej dla całego Pomorza Nadwiślańskiego i Kujaw. W okresie wojny Gdańsk był bardzo ważnym wojskowym ośrodkiem gospodarczym i węzłem komunikacyjnym dla Wehrmachtu. W swojej pracy Daniluk przedstawia, w jakim stopniu oraz jakimi środkami zarówno Wehrmacht (w sposób bezpośredni i pośredni), ale również tocząca się przez kilka lat wojna, oddziaływały na życie mieszkańców. Funkcjonujący w latach 1939-1945 na terenie Gdańska i Sopotu, garnizon wojskowy Wehrmachtu stanowił wówczas integralną część obu miast, decydując o niemal każdym aspekcie życia ludności. W omawianym okresie to właśnie wojsku podporządkowano kluczowe decyzje o funkcjonowaniu, kształcie oraz kierunku rozwoju tkanki miejskiej. Historia obu miast przedstawiona z tej perspektywy przyniosła interesujące wyniki.

Czytaj więcej

Armia Hitlera. Machina wojenna Trzeciej Rzeszy – recenzja

dodano 01.04.2020

Dzięki uprzejmości wydawnictwa „RM” miałem okazję przeczytać pracę Chrisa McNaba „Armia Hitlera. Machina wojenna Trzeciej Rzeszy”.

Książka brytyjskiego historyka jest całościowym ujęciem niemieckich wojsk lądowych oraz organizacji pomocniczych, które je wspomagały w latach 1935-1945. Autor skupił się na trzech głównych kwestiach, które warto w tym miejscu przedstawić. Po pierwsze praca zawiera bardzo szczegółowy opis organizacji oraz struktury niemieckich sił zbrojnych w latach 1935-1945. Zostaje szczegółowo opisana organizacja poszczególnych rodzajów sił zbrojnych, ze szczególnym zaakcentowaniem formacji piechoty oraz wojsk pancernych. Choć książka dotyczy wojsk lądowych Wehrmachtu, nie brakuje również szczegółowych opisów dotyczących Waffen SS, Organizacji Todta czy Vollksturmu. Dostajemy tym samym szeroki obraz machiny wojennej Trzeciej Rzeszy, przedstawiony w różnych perspektywach. Drugą kwestią poruszaną przez autora jest przedstawienie najważniejszych operacji wojskowych, będących udziałem niemieckich sił zbrojnych. Warto jednak zauważyć, że opis najważniejszych bitew oraz przebiegu działań na poszczególnych frontach mają w tej publikacji znaczenie drugorzędne. Zostaje przedstawiony ogólny zarys sytuacji, bez wchodzenia w detale. Bardziej szczegółowy opis bitew, pojawia się jedyne wtedy, gdy stanowią przykład zastosowanej określonej taktyki przez niemieckich dowódców. Przykładem może być obrona, przez Niemców plaży „Omaha” w Normandii w 1944 r. Prezentacja zmieniającej się w czasie wojny taktyki wojsk niemieckich w starciu z nieprzyjacielem, stanowią tym samym trzecią część pracy Chisa McNaba.

Ogromnym plusem książki jest przebogaty materiał ilustracyjny. Na ponad 250 rycinach i archiwalnych zdjęciach zostało zaprezentowane wyposażenie i uzbrojenie żołnierzy piechoty oraz wojsk pancernych w różnym okresie czasowym. Publikację wzbogacają przejrzyste mapy obrazujące przebieg działań wojennych na poszczególnych frontach. Na kartach książki, pojawiają się również fragmenty wspomnień niemieckich żołnierzy oraz dosyć obszerne cytaty z niektórych dokumentów wojskowych.  W moim odczuciu, praca brytyjskiego historyka to pewnego rodzaju podręcznik/przewodnik po jednym z rodzajów sił zbrojnych niemieckiego Wehrmachtu. Ciekawie prowadzona narracja, pozwala w przystępny sposób poznać „od środka” wojska lądowe nazistowskiego reżimu z szerokiej perspektywy badawczej. Pozycja szczególnie godna polecenia dla osób dopiero „raczkujących” w tej ciekawej tematyce.

Kup Teraz

Ronald Reagan. Życie – recenzja

dodano 08.02.2020

Dzięki uprzejmości wydawnictwa „Nieoczywiste” miałem okazję przeczytać świetną biografię 40 prezydenta USA, Ronalda Reagana.

Aktor, który został prezydentem

Z polskiej perspektywy, 40 prezydent USA jest znany ze swojego wsparcia „Solidarności” oraz znakomitych relacji z papieżem Janem Pawłem II. Określany również jest jako osoba, która przyczyniła się do ostatecznego pokonania Związku Sowieckiego, który on sam określał jako „Imperium Zła”. Jak w przypadku każde postaci historycznej, z biegiem lat narasta wokół niej wiele stereotypów oraz uproszczeń, które przysłaniają prawdziwy obraz życia danej jednostki. Z trudnym zadaniem napisania obiektywnej biografii Ronalda Reagana, bo o nim tutaj mowa, zmierzył się amerykański historyk H.W. Brands

Ronald Reagan, który urodził się w 1911 roku w Tampico, przebył długą drogę do Białego Domu. Wcześniej parał się ratownictwem w Dixon, komentowaniem wydarzeń sportowych w radiu oraz grą aktorską w Hollywood. Swoją karierę polityczną rozpoczął dopiero w 1964 roku, w trakcie kampanii wyborczej Barry’ego Goldwatera. Podczas jego konwencji wyborczej, mając okazję do wygłoszenia przemówienia, porwał swoich słuchaczy i tuzy partii republikańskiej, którzy dostrzegli w nim swoją nową nadzieję. Reagan, jak słusznie pisze autor jego biografii nie mógł się spodziewać, że gdy „pewne drzwi już się zatrzasnęły, nagle kopniakiem otworzył nowe drzwi na oścież”. Takich „kopniaków” w swojej długiej karierze 40 POTUS miał bardzo wiele. Swoją pierwszą pracę w radiu zdobył niekonwencjonalnym zachowaniem. Gdy wychodził z siedziby radia, po usłyszeniu wiadomości o przejęciu etatu przez kogoś innego, celowo na cały głos powiedział: „jak u diabła zostać sprawozdawcą sportowym, jeśli nie można dostać pracy w radio?”. Przypadkowo jego słowa usłyszał szef radiostacji, który dał mu szansę na pokazanie swoich umiejętności. Reagan podjął wyzwanie i rozpoczął pracę w radiu. Jako zawodowy polityk Reagan krok po kroku zdobywał stanowiska i poparcie władz partii republikańskiej, które przypieczętował wygraną nad Jimmym Carterem w listopadzie 1980 r., stając się 20 stycznia 1981 r. 40 prezydentem USA.

W biografii H.W Brandsa zachwyciło mnie całościowe ujęcie sylwetki Ronalda Reagana. Sprawy polityczne, choć stanowią główną część książki, nie przysłaniają opisów innych ważnych aspektów związanych z jego osobowością. 40 prezydenta USA poznajemy również z perspektywy syna, ojca, męża, przyjaciela i zdolnego aktora. Autor biografii korzystając ze wspomnień osób, które osobiście znały Reagana, przedstawiają go jako człowieka, którego przez całe życie cechował niezwykły optymizm. Dzięki niemu potrafił pokonać najgorsze życiowe przeciwności, których na swojej drodze długiego życia miał całkiem sporo. Trudne relacje z ojcem alkoholikiem, kryzysy w małżeństwie, zamach na jego życie, trudne negocjacje z przedstawicielami władz ZSRS, afera Iran-Contras, czy wreszcie pogłębiająca się pod koniec życia choroba Alzheimera. Mnie osobiście zaintrygował przemożny wpływ jaki miała na swojego męża, Nancy Reagan, która nie ograniczała się do roli biernej małżonki oraz Pierwszej Damy. Reagan jest przedstawiany jako niezłomny konserwatysta. Przekładał wolność nad równością, jednostkę ponad grupę, sektor prywatny nad sferę publiczną. W każdej swojej mowie głosił konserwatywną ewangelię. W praktyce politycznej, Reagan kierował się elastycznym pragmatyzmem. Jak słusznie pisze Brands „z tym talentem wiązała się zdolność Reagana do mówienia jednego i robienia czegoś innego. U zwykłej jednostki to hipokryzja, u prezydenta to realizm”. W jaki sposób tego dokonywał, odsyłam do uważnej lektury.

„Reagan. Życie” to pozycja niezwykle interesująca. Warto ją przeczytać dla zrozumienia, że w życiu jednostki nigdy nie jest za późno na otworzenie nowych drzwi. Nawet, gdyby miało to nastąpić za pomocą „kopniaka”.

Kup na Allegro

Wokół tematu „dziadka z Wehrmachtu”. Powszechna służba wojskowa w III Rzeszy – artykuł

dodano 21.01.2020

W 2020 r. mija 15 lat od kampanii prezydenckiej, gdy jednemu z kandydatów wypomniano, że „jego dziadek służył w Wehrmachcie”. Poruszony temat stał się przedmiotem ogólnopolskiej debaty oraz przyczynił się do wzrostu zainteresowania tematyką Polaków służących w niemieckich siłach zbrojnych. W jaki sposób doszło do tego, że tysiące mieszkańców Górnego Śląska, Pomorza i innych regionów przedwojennej II Rzeczpospolitej było zmuszonych walczyć w „mundurze feldgrau” na różnych frontach II wojny światowej? W cyklu kilku artykułów będę starał się odpowiedzieć na to pytanie, rozpoczynając od przedstawienia zagadnienia powstania powszechnej służby wojskowej w III Rzeszy.

Czytaj więcej

Historia wypraw krzyżowych i frankijskiego Królestwa Jerozolimy. Tom I. – recenzja

dodano 05.01.2020

Książka jest przede wszystkim ucztą intelektualną. Francuski historyk pisze przepięknie, a jego opowieść wyciąga na długie wieczory. Największa zaletą książki jest ukazanie bardzo skomplikowanych relacji pomiędzy światem muzułmańskim i „Frankami”. Głębokie studium porównawcze, nakreślenie największych postaci obu stron konfliktu oraz ogromna znajomość epoki, kwestii religijnych oraz pragmatyzmu rycerzy Chrystusa i Allaha, sprawiają, że to pozycja obowiązkowa dla wszystkich fanów krucjat.

Czytaj więcej

Wpisy z 2019 r.

Niemiecki as pancerny na frontach II wojny światowej – recenzja

dodano 09.12.2020

Wspomnienia pancerniaków walczących na frontach II wojny światowej cieszą się sporą popularnością. W szczególności dotyczy to niemieckich asów pancernych, którzy kierując załogami legendarnych Panter czy Tygrysów siały postrach wśród alianckich żołnierzy. Jednym z nich był Richard Freiherr von Rosen.

 

Czytaj więcej
Kresy

Kresy. Śladami wielkich Polaków – recenzja

dodano 28.11.2019

Kresy od wieków stanowią dla polskich twórców źródło niewyczerpanych inspiracji. Podróżując po ziemiach dawnej Rzeczpospolitej, człowiek obcuje z inną rzeczywistością. W poznawaniu historii tych niezwykłych ziem oraz żyjących tam bohaterów historii Polski, sprzyja najnowsza publikacja duetu pisarskiego Mirka i Magdy Osip-Pokrywki.

Czytaj więcej

11 listopada inny niż wszystkie … felieton

dodano 11.11.2019

Narodowe Święto Niepodległości zawsze mnie skłania do wielu refleksji. Tym razem nad tematem odchodzenia na wieczną wartę ostatnich żyjących świadków II wojny światowej oraz świadectwa, jakie po sobie pozostawili. 1 listopada 2019 r. zmarła pani kapitan Krystyna Koczy. Urodzona w 1928 r. w Katowicach, w okresie II wojny światowej była kurierką i łączniczką Związku Walki Zbrojnej, a potem Armii Krajowej.

Czytaj więcej

Wieczór RDC: „Odszukaj dziadka w…”, czyli gdzie szukać informacji o przodkach

dodano 02.11.2019

2 listopada byłem gościem pana Piotra Łosia z Radia Dla Ciebie, z którym rozmawiałem o tym, jak w archiwach i za pomocą innych źródłach historycznych poszukuje się danych o przodkach, służących w różnych formacjach wojskowych. Zapraszam do odsłuchania audycji!

Pełny zapis audycji

Waffen-SS – recenzja

dodano 31.10.2019

Dzięki uprzejmości wydawnictwa „Znak” miałem okazję przeczytać interesującą pracę dotyczącą Waffen SS

Kolaboranci? Idealiści? Zdrajcy? Wojownicy? 

Pasjonaci niemieckich sił zbrojnych w okresie II wojny światowej nie mogą narzekać na brak interesujących pozycji książkowych. W szczególności dotyczy to tematyki Waffen SS, która od wielu lat wzbudza zainteresowanie różnych grup czytelników. Krwawe i brutalne walki na frontach, udział tysięcy ochotników z niemal całej Europy oraz szereg mitów, które narosły wokół tej formacji na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci sprzyja wydawaniu kolejnych pozycji. Jedną z najnowszych publikacji na temat tej zbrodniczej organizacji jest praca pod redakcją Jochena Boehlera i Roberta Gerwarth’a wydana przez Znak Horyzont.

Pomysł na napisanie książki dotyczącej nie-Niemców służących w Waffen SS, narodził się na międzynarodowej konferencji naukowej pt. „Ponadnarodowa „milicja” Himmlera: Lokalna współpraca z oddziałami SS i policji w kontekście II wojny światowej w przestrzeni europejskiej”, zorganizowanej w 2014 r. przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Grono prelegentów, przez kilka następnych lat spotykało się przy różnych okazjach, kontynuując i rozszerzając tematykę toruńskiej konferencji. Efektem prac historyków z ponad 30 różnych krajów, jest wydana w 2017 r., nakładem Oxford University Press książka „The Waffen SS. A European History”, która na rynku polskim ukazała się pod tytułem „Waffen-SS”.

Publikacja, podzielona na 10 obszernych rozdziałów, skupia się na ukazaniu historii pół miliona Europejczyków walczących u boku Niemców w różnych dywizjach Waffen-SS. Warto na samym początku podkreślić, że jest to przede wszystkim opis historii społecznej cudzoziemskich żołnierzy tej zbrodniczej formacji. Na kartach książki, nie znajdziemy zbyt wielu opisów militarnych toczonych przez dywizje Waffen-SS, ponieważ nie stanowią one głównego pola badawczego dla grona badaczy z rożnych państw. Publikacje otwierają dwa rozdziały, które dotyczą ogólnej charakterystyki ponadnarodowej historii Waffen SS złożonych z obcokrajowców, oraz teorii rasowych i realiów okupacji na podbitych obszarach wschodnich. Kolejne rozdziały, pogrupowane na poszczególne regiony Starego Kontynentu stanowią główną część książki. Prezentowane artykuły koncentrują się na szczegółowej analizie motywów wstępowania w szeregi Waffen-SS licznych nieniemieckich ochotników, ukazaniu podobieństw oraz różnic w organizacji i roli dywizji SS w poszczególnych częściach Europy oraz stosunku rodowitych Niemców do „europejskich” dywizji w trakcie wojny. Osobną, ale bardzo wartościową część pracy stanowią dwa ostatnie rozdziały, dotyczące powojennych losów nieniemieckich członków SS. Autorzy pokusili się o ciekawą analizę porównawczą pamięci i roli byłych „europejskich” esesmanów w powojennych społecznościach, z których się wywodzili. Nie zabrakło również odniesień do współczesności, gdzie badacze starają się opisać „fenomen” podchwycenia (zwłaszcza po 1989 r.) europejskiej historii minionej wojny w ujęciu weteranów Waffen-SS i roli ich młodszych „sukcesorów” w propagowaniu „białej legendy” tych zbrodniczych formacji.

Prezentowane w książce artykuły, choć napisane przez kilkudziesięciu autorów z całej Europy, trzymają w mojej ocenie bardzo równy poziom. Czytelnik otrzymuje rozbudowane, paneuropejskie studium historyczne, które jest skierowane do szerokiego grona czytelników. Prezentowane w książce artykuły, choć mają charakter ściśle naukowy, zostały przez ich autorów przystępnie napisane i okraszone sporą ilością interesujących wspomnień byłych członków Waffen-SS (i nie tylko), z których wiele nigdy wcześniej nie było publikowanych. Na uwagę zasługuję również eleganckie wydanie książki i interesująca wkładka ze zdjęciami.  Reasumując, recenzowana pozycja stanowi udaną syntezę udziału nieniemieckich żołnierzy w tej „elitarnej” formacji w okresie II wojny światowej opisanej na szerokim tle społecznym, geograficznym i kulturowym.

Książkę otrzymałem dzięki uprzejmości p. Marii Adamik-Kubali z Znak Horyzont

Kup książkę
Bastion nad Wartą

Bastion nad Wartą – recenzja

dodano 13.10.2019

Poznań w 1945 roku był dużą twierdzą niemiecką na drodze wojsk sowieckich zmierzających do Berlina. Kilkutygodniowe, intensywne walki o stolicę Wielkopolski, z niemieckiej perspektywy opisuje praca Gunthera Baumana.

Czytaj więcej

Każdy może odszukać dziadka w Wehrmachcie. Powstał poradnik, jak się do tego zabrać – wywiad

dodano 27.09.2019

We wrześniu, miałem okazję porozmawiać z panem Józefem Krzykiem na temat poszukiwań „dziadka z Wehrmachtu”. Zapraszam do lektury!

 

Czytaj więcej

Odszukaj dziadka w… – wywiad

dodano 29.08.2019

Zainteresowanie historią lokalną i dziejami rodziny przeżywa dziś swoisty renesans. Coraz więcej osób decyduje się na poszukiwanie informacji o swoich przodkach, aby przygotować drzewo genealogiczne. O tym jak zacząć i z jakich archiwów należy skorzystać rozmawiałem z Magdaleną Mikrut-Majeranek, redaktor naczelną Histmag.org.

Czytaj więcej

Zapomniany Żołnierz – recenzja książki

dodano 06.05.2019

Guy Sajer. Chłopak urodzony na pograniczu francusko-niemieckim, którego ojciec był Francuzem pochodzącym z Masywu Centralnego, a matka Niemką z Saksonii. Sajer, na jesieni 1942 roku, zafascynowany mundurem niemieckim, wstępuję w szeregi wojska niemieckiego, aby służyć swojej nowej „ojczyźnie” – Niemcom – na dobre i na złe. Kilkunastoletni szeregowy marzy początkowo o przeżyciu wspaniałej wojennej przygody. Sajer to idealista, który jest cichym adoratorem dyscypliny i potęgi niemieckiej armii, oraz marzący o staniem się jak najszybciej częścią niemieckiej wspólnoty. Jednakże już pierwszy kontakt z brutalnością wojny, wpierw jako żołnierz jednostki transportowej, a później jako ochotnik elitarnej dywizji Großdeutschland, sprawiają, że wszelkie ideały i wielkie hasła odchodzą w niepamięć.

Czytaj więcej

Orlęta lwowskie – recenzja książki

dodano 01.04.2019

Lwów zawsze wierny …

Lwów, ostoja polskości na wschodzie, pozostaje do dnia dzisiejszego w sercach Polaków. Miasto, z którym było związane setki polskich artystów, naukowców i wybitnych polityków, pozostało zawsze wierne Polsce. Również w tych najtrudniejszych chwilach, jak z okresu bitwy o Lwów w latach 1918-1919. Orlęta Lwowskie, autorstwa profesora Wojciecha Roszkowskiego, to niezwykłe wydawnictwo albumowe, z pięknie poprowadzoną narracją historyczną oraz delikatną nutką nostalgii, która nie przysłania jednak ogromnego szacunku autora dla orląt lwowskich. Tym pięknym mianem zostały określone pokolenia polskiej młodzieży i dzieci, które wychowane w szacunku i miłości do swojego miasta i wolnej Ojczyzny,  przystąpiły do krwawej walki o polski Lwów na jesień 1918 roku. Czytając książkę, należy oddać profesorowi Roszkowskiemu, zachowany przez niego obiektywizm oraz olbrzymią empatię dla młodocianych bohaterów sprzed ponad 100 lat. Czytając książkę, czytelnik niejednokrotnie będzie zdumiony postawą chłopców i dziewczyn, dla których wolna Polska i ich kochane miasto Lwów, znaczyły więcej niż ich młode życie. Z dzisiejszej perspektywy, gdzie dla takich słów jak poświęcenie, wytrwałość czy męstwo nie ma po prostu miejsca, postawa tych młodych ludzi skłania do wielu refleksji. Czytając książkę, nie skupiałem się aż tak bardzo na opisie historii konfliktu polsko-ukraińskiego. Bardziej interesowały mnie bezpośrednie przeżycia głównych uczestników walk o polski Lwów, których wspomnienia zostały szeroko zaprezentowane w niniejszej pracy. Cytowane relacje, doskonale oddają grozę zmagań z lata 1918-1919, ale również nadzieję młodych ludzi na szczęśliwe zakończenie konfliktu. Profesor Roszkowski, oprócz opisania samej historii wojny polsko-ukraińskiej, przedstawia również dzieje pamięci o lwowskich orlętach na przestrzeni ostatnich 100 lat. Pamięci niszczonej, poniżanej, brutalnie zabijanej, ale jednak nigdy nie zabranej z serc Polaków i Polek rozrzuconych po całym świecie. Taki album jak Orlęta Lwowskie, przypomina nam, cytując profesora Roszkowskiego, że los narodu to nie tylko to, co jest tu i teraz, co każdy z nas widzi przed sobą. Los Narodu, to pamięć, którą trzeba pielęgnować i wciąż o nią walczyć …

Książkę otrzymałem dzięki uprzejmości wydawnictwa Biały Kruk, za co bardzo dziękuję. 10 złotych z każdego sprzedanego egzemplarza książki zostanie przeznaczone na budowę Pomnika Orląt Lwowskich w Krakowie.

Kup książkę
audycja

Wieczór RDC: „Chłopak z Wehrmachtu. Żołnierz Andersa”

dodano 06.01.2019

6 stycznia byłem gościem pana Piotra Łosia, z którym rozmawiałem o mojej książce. W trakcie audycji opowiedziałem m.in. o losach głównego bohatera, problemie przymusowego poboru Polaków do Wehrmachtu oraz kwestii Volklisty na Górnym Śląsku. Zapraszam do odsłuchania zapisu naszej wspólnej rozmowy!

Pełny zapis audycji

Wpisy z 2018 r.

battlefield

Battlefield V – recenzja i ocena gry komputerowej

dodano 20.11.2018

Gdy w maju 2018 roku, ukazał się pierwszy zwiastun nowej odsłony serii „Battlefield” wiele osób zastanawiało się po jego obejrzeniu, w jakich realiach będzie umieszczona akcja gry. Jaskrawa kolorystka, niesłychanie dynamiczna akcja, dziewczyna-żołnierz z metalową protezą ręki oraz dziwaczne umundurowanie żołnierzy, zupełnie nie przypominały realiów II wojny światowej. Konflikt z lat 1939-1945, którzy przedstawili twórcy w swoim trailerze, spotkał się z olbrzymim niezadowoleniem graczy. Wsłuchując się w negatywne oceny społeczności, EA DICE, postanowiło odejść od najbardziej kontrowersyjnych pomysłów i uczynić grę bardziej przypominającą produkcję dotycząca największego konfliktu w dziejach ludzkości. Czy to się udało?

Pełna recenzja i ocena gry
Nadzieja wdeptana w błoto tom 2 – recenzja i ocena książki

Nadzieja wdeptana w błoto tom 2 – recenzja i ocena książki

dodano 16.11.2018

Zamieszczone w pracy wspomnienia są bardzo różnorodne. Obok niezwykle pięknych literacko i pełnych osobistych refleksji opowieści znajdziemy również takie, które są zaledwie zapisem kronikarskim, i to pozbawionym wszelkich emocji. Każde ze wspomnień, stanowi indywidualny przypadek postrzegania wojny oczami młodych Estończyków (niemal wszyscy urodzili się w latach dwudziestych XX wieku), których wojenny los w walce o niepodległą Estonię zmusił do współpracy z Niemcami. Na kartach „Nadziei wdeptanej w błoto” niejednokrotnie możemy poczytać o traktowaniu Estończyków przez niemieckich żołnierzy jako mięso armatnie lub drugorzędne jednostki w zaopatrzeniowe.

Pełna recenzja i ocena książki
Dywizjon 303: Bitwa o Anglię – recenzja i ocena gry komputerowej

Dywizjon 303: Bitwa o Anglię – recenzja i ocena gry komputerowej

dodano 30.10.2018

W grze wcielamy się w postać Jana Zumbacha, jednego z najlepszych asów polskiego dywizjonu. Przygodę z grą rozpoczynamy od bazy RAF Northolt, gdzie mamy możliwość zapoznania się z naszymi kolegami z jednostki, mechanikami oraz swoimi przełożonymi. Z większością z nich możemy porozmawiać. Trzeba przyznać, że twórcy starali się oddać klimat epoki i pod kątem merytorycznym do wypowiadanych przez bohaterów kwestii, nie można mieć większych zastrzeżeń.

Pełna recenzja i ocena gry
Hetman Chrystusa. Biografia świętego Jana Pawła II tom 1 – recenzja i ocena książki

Hetman Chrystusa. Biografia świętego Jana Pawła II tom 1 – recenzja i ocena książki

dodano 16.10.2018

Taka biografia pontyfikatu Jana Pawła II jak „Hetman Chrystusa” po 40 latach od wyboru Karola Wojtyły na stolicę Piotrową była i jest potrzebna. Praca Jolanty Sosnowskiej może stanowić dobry początek dla zrozumienia osobowości oraz dziedzictwa pontyfikatu Jana Pawła II. Uważną lekturę polecam szczególnie tym, którzy w papieżu Polaku, chcąc dostrzec coś więcej niż tylko kolejny pomnik, ulicę czy plac nazwany jego imieniem.

Pełna recenzja i ocena książki
„Uwaga, tu Gliwice!” Prowokacja gliwicka 1939 – artykuł popularnonaukowy

„Uwaga, tu Gliwice!” Prowokacja gliwicka 1939 – artykuł popularnonaukowy

dodano 31.08.2018

Radiostacja Gliwicka cechuje się unikatową, drewnianą wieżą nadawczą i oryginalnie zachowanym kompleksem budynków. Do historii przeszła jednak przede wszystkim jako niemy świadek sławetnej niemieckiej prowokacji z 31 sierpnia 1939 r. – akcji, która stanowiła preludium dla największego konfliktu w dziejach…

Pełny dostęp do artykułu

Facebook